“Bir şey” ayrı, “birçok” bitişik, “her gün” ayrı, “bugün” ise bitişik yazılır. Türkçede sık karıştırılan kelimeler aynı kurala tabi değildir. Aşağıdaki tabloda 16 yaygın yazım hatasını, doğru biçimlerini ve kısa nedenlerini birlikte görebilirsiniz. Her kelimenin üzerine dokunarak ilgili örnekli anlatımı açabilirsiniz.
En çok karıştırılan kelimeler: Doğru ve yanlış yazılışlar tablosu
| Doğru yazım | Yanlış yazım | Yazım nedeni |
|---|---|---|
| Bir şey | Birşey | Belgisiz sıfat görevindeki “bir” ile “şey” ayrı yazılır. |
| Her şey | Herşey | “Her” ve “şey” ayrı sözcüklerdir. |
| Hiç kimse | Hiçkimse | “Hiç” ve “kimse” ayrı yazılır. |
| Her gün | Hergün | Gün belirten bu söz öbeğinde kelimeler ayrı kalır. |
| Fark etmek | Farketmek | Bu yardımcı fiilli birleşik ifade ayrı yazılır. |
| Ya da | Yada | Seçenek belirten bağlaç iki ayrı sözcüktür. |
| Hoş geldin | Hoşgeldin | Karşılama ifadesinde sözcükler ayrı yazılır. |
| Kalkıp da | Kalkıpta | Buradaki “da” bağlaçtır; bitişmez, “ta”ya dönüşmez. |
| Birçok | Bir çok | “Birçok” yerleşik biçimiyle bitişiktir. |
| Birkaç | Bir kaç | Belirsiz miktar bildiren “birkaç” bitişik yazılır. |
| Hiçbir | Hiç bir | “Hiçbir” belgisiz sıfatı bitişiktir. |
| Bugün | Bu gün | İçinde bulunulan günü anlatan sözcük bitişiktir. |
| Ekteki | Ekte ki | “Ek” adına gelen -te ve -ki ekleri bitişik yazılır. |
| Maalesef | Malesef | Sözcüğün standart biçiminde iki “a” bulunur. |
| Gardırop | Gardolap | Giysi dolabı anlamındaki kelimenin standart yazımı “gardırop”tur. |
| Küs müyüz? | Küsmüyüz? | Soru eki “mü” önceki sözcükten ayrı yazılır, “-yüz” ise ona bitişir. |
Ayrı yazılan kelimeler hangileridir?
Bir şey, her şey, hiç kimse, her gün, fark etmek, ya da, hoş geldin ve kalkıp da bu listedeki ayrı yazılan ifadelerdir. Ancak bunların dil bilgisi nedenleri birbirinden farklıdır:
- “Şey” sözcüğü: Bir şey ve her şey örneklerinde ayrı bir sözcüktür. “Birşey” veya “herşey” yazmayın.
- Bağlaç olan da/de: Ya da ve kalkıp da örneklerinde ayrı yazılır. Bağlaç, sert ünsüzden sonra “ta/te”ye dönüşmez.
- Yardımcı fiil: Fark etmek söz öbeğinde ayrı yazım korunur. Bazı başka yardımcı fiilli birleşik sözcüklerde ses olayı nedeniyle bitişik yazım bulunduğundan her ifadeye aynı kuralı otomatik uygulamayın.
- Zaman belirten ifade: Her gün iki sözcüktür; fakat bugün tek sözcük olarak yazılır.
Bitişik yazılan kelimeler hangileridir?
Bu listedeki birçok, birkaç, hiçbir, bugün ve ekteki kelimeleri bitişiktir. Kelimelerin bileşenlerini tek tek düşünerek yazmak yanıltıcı olabilir; yaygın biçimleri resmî sözlükten kontrol etmek daha güvenlidir.
Örneğin “Hiçbir öğrenciyi dışarıda bırakmadık” cümlesindeki sözcük bitişiktir. Buna karşılık “Hiç kimse geride kalmadı” cümlesinde iki ayrı kelime vardır. İki ifadenin yazımını birbirine karıştırmamak gerekir.
Günlük hayattan doğru yazım örnekleri
- Bir şey: Sana bir şey söyleyeceğim.
- Her şey: Her şey yoluna girecek.
- Her gün: Her gün yürüyüş yapıyorum.
- Fark etmek: Hatayı fark etmek kolay olmadı.
- Kalkıp da: Kalkıp da oraya gitmedim.
- Birçok: Birçok kişi etkinliğe katıldı.
- Hiçbir: Hiçbir soruyu atlamadık.
- Bugün: Bugün görüşebiliriz.
- Ekteki: Ekteki belgeyi inceleyiniz.
- Küs müyüz?: Hâlâ küs müyüz?
De ve da ne zaman ayrı, ne zaman bitişik yazılır?
Bağlaç olan “da/de” ayrı yazılır: “Ben de geliyorum”, “Çay da içebiliriz”. Cümleden çıkarıldığında temel anlam genellikle korunur ancak vurgu azalabilir. Bulunma durumu eki -da/-de/-ta/-te ise sözcüğe bitişir: “Evde çalışıyorum”, “Kitapta yazıyor”.
“Kalkıp da gidelim” ifadesindeki da bağlaçtır. “Masada bekliyorum” ifadesindeki -da ise ektir. Bu nedenle yazılışları farklıdır. Ayrıntı için TDK — Bağlaç Olan da/de’nin Yazılışı kuralına bakabilirsiniz.
Mi, mı, mu, mü soru eki nasıl yazılır?
Soru eki kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır: “Geliyor mu?”, “Hazır mı?” Soru ekinden sonra gelen kişi ekleri ise soru ekine bitişir: “Hazır mıyız?” veya “Küs müyüz?” Ayrıntılı örnekler için küs müyüz nasıl yazılır? rehberini inceleyin.
Ki eki ile ki bağlacı aynı mı yazılır?
Hayır. Bağlaç olan “ki” çoğu kullanımda ayrı yazılır: “Biliyorum ki gelecek.” İlgi eki -ki ise sözcüğe bitişir: “Masadaki kitap”, “Ekteki dosya”. Bazı kalıplaşmış sözcükler ve istisnalar için TDK yazım kurallarını esas almak gerekir.
Doğru yazılış nasıl kontrol edilir?
- Kelimeyi Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük üzerinde arayın.
- Yazımı bir eke veya bağlaca bağlıysa TDK Yazım Kuralları bölümüne bakın.
- Kelimenin cümledeki görevini ve anlamını kontrol edin. Aynı ses dizisi farklı görevlerde farklı yazılabilir.
- İlgili örnekler için Webhisto Nasıl Yazılır? kategorisini ziyaret edin.
Sık sorulan sorular
“Herşey” mi “her şey” mi?
Her şey ayrı yazılır. “Herşey” doğru değildir.
“Birçok” mu “bir çok” mu?
Birçok bitişik yazılır. “Bir çok” standart yazım değildir.
“Hergün” mü “her gün” mü?
Her gün ayrı, bugün bitişik yazılır.
“Farketmek” mi “fark etmek” mi?
Fark etmek ayrı yazılır. “Fark ediyorum” ve “fark etti” biçimleri de ayrıdır.
Webhisto | Dijital Web ve Teknoloji Kütüphanesi